لباس ارایش ماشین کارت و دسته گل و کیک و حلقه عروس.لباس شب وعصر.شینیون.ماسک صورت.ارایش ابرو.مو.لب.رنگ و بافت مو.مانیکور

 
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری - ساعت ٤:٤٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٢٢
 

عنصرهای اساسی پوشاک مردانه ترکمنهای یموت ، پیراهن فراخی است با آستین های دراز که هم پیراهن زیر است و هم جامه رو برای مردان در هر سن و سال و تنبانهای گشاد پیراهنهای مردان مسن و روحانیون ، دراز است و تا به زانو می رسد . ..
لباس مردان ترکمن
«عنصرهای اساسی پوشاک مردانه ترکمنهای یموت ، پیراهن فراخی است با آستین های دراز که هم پیراهن زیر است و هم جامه رو برای مردان در هر سن و سال و تنبانهای گشاد پیراهنهای مردان مسن و روحانیون ، دراز است و تا به زانو می رسد . پیراهن های مردانه را از پارچه های نخی رنگارنگ می دوزند . مردان میان 50 تا 60 ساله و بزرگتر از آن پیراهن سپید می پوشند . یقه این پیراهن ها ، مدور (سوپی یا کا) ، بی دکمه و با بریدگی افقی در بالای شانه ها ست . در آخر بریدگی پارچه هایی می دوزند و آن را با نوار کوتاهی (یاکا – یوپی) محکم می کنند . این پیراهن ها ع نقش و نگاری ندارند و آرایش آنها نواری است که در کنار یقه جیبهای پهلو و آستین دوخته شده است .
تنبانهای زیر مردانه «بالاک» و تنبانهای رو «جولبار» نام دارد . بالاک جوانان و مردان میان سال از پارچه های نخی رنگارنگ و بیشتر پارچه های سبز و یا نیلی و برای مردان کهنسال ، از پارچه هایی سپید دوخته می شدند ».
«جامه بالائی زمستان ترکمنها پوستین هائی بنام «ایچمک» که معمولاً از پوست بره قره گل که به رنگ زرد در می آورند ع می باشد .
پوستین از پوست بره ، آستینش تنگ و دراز و دامنش تا زیر زانو ها می رسد. در جلو پوستبن دکمه و یا قلاب نیست ناچار وقتی که می پوشند با دو دست جلوی دامنش را می گیرند تا از هم باز نشود . اما هر وقت که می خواهند به کاری مشغول شوند ، یا بر اسب بنشینند ، روی پوستین و دور کمر را با شال می بندند.
مردان کلاه پوستی «تلپک» بر سر می گذارند که از کلاه ازبک ها زیباتر است .مردان ترکمن دارای دو نوع کلاه پوستی هستند که نوعی از آن نیم گرد است . همه سر پوش گرد و اطراف آن از پشمهای بلند و مشکی انباشته است . و نوع دیگر به شکل مخروطی ناقص است که قسمت گشاد آن در بالا قرار می گیرد . این کلاه سر پوشی مسطح دارد و آن را معمولاً با پارچه قرمز خوش رنگ می پوشاندند و «نوارهائی به شکل برای زینت روی آن می دوزند هردو نوع کلاه آستردار است .
موقع آلامان لباس سبک و مجللی به نام«چاپان» خیوه بر تن می کردند و آن لباس شبیه لباس خانه است ولی کوتاه تر»
«لباس اصلی ترکمن ردای بلند بوده که به آن «دون» می گفتند و بنا به رنگ و نوع بافت به دو نوع تقسیم می شود . اگر از ابریشمی که کاملاً قرمز رنگ باشد «قئزیل دون» و اگر رنگ آن متمایل به زرد و بافت پارچه آن یکنواخت نباشد و پیله هایی با رنگ مختلف از درون آن عبور دهند به آن «غار مادون» می گویند . بر حاشیه «دون» نوارهای سوزن دوزی از نوع «آلاجا» وجود دارد که به زیبایی دون می افزاید.
بر کمر و به روی دون کمربندی از نقره می بستند که به آن «شده غوشاق» و یا «ترمه شال» می گویند .
امروزه این لباسها را تنها کسانی که ذکر نمایشی را اجرا می کنند و کسانی که آواز و موسیقی می خوانند (باخشی ها) بر تن می کنند آن هم تنها در مراسم و جشن ها .

لباس زنان
لباس زنان ترکمن بسیار متنوع و در هر دوره از سنی به شکل خاصی بروز می کند . تنوع لباس علت و فلسفه خاصی دارد که با سن زنان همراه است .
«دختران ترکمن کلاهی بر سر می گذارند که آنرا به نام های مختلفی چون «بورگ»،«تا سه گ» و «تاخیه» می خوانند . روی این کلاه را که به صورت گرد و بدون برجستگی می باشد ، با پولک و «قبک» های نقره ای زینت می دهند . دختران موهای خود را به صورت چهار رشته می بافند که دو رشته از جلو و دو رشته به پشت آنان می افتد . موها را با آویزه هایی از جنس طلا و نقره به نام «ساچ باغ» (مو بند) می آرایند . در نوک قبک ها که لوله شکل می باشد به هنگام نامزد شدن پر پرنده ای به نام «اوتاغه» قرار می دهند و به این دختر «اوتاغه لی غیز» می گویند.
«زنان ترکمن در زیر پیراهن شلوارهای رنگی درازی می پوشند . برش شلوارهای زنانه همسان برش شلوارهای مردانه است ، اما با شلوارهای مردانه این تفاوت را دارد که پایین آن تنگ است و به پاها می چسبد . این شلوارها را با تکه های پارچه های دارای رنگ و جنس گوناگون می دوزند . بخش پایینی شلوار (تازانو) از پارچه های قرمز و یا آبی رنگ ابریشمی است که در خانه بافته شده و بخش پایینی آن نیز از حریر مرغوبی است که بالای آن ، با نخ پشمی ، گلدوزی ظریفی می کنند . در پایین پارچه های شلوار ، نوار سیاهی به پهنای 1-5/1 سانتی متر می دوزند که «بالاک یوب» نام د ارد .
«زنان پارچه پیشانی بند خودشان را که به لهجه ترکمنی «آلانگی» می نامند ، مانند تازه عروسان نمی دوزند ، بلکه وقتی که بخواهند به شهر یا میهمانی و عروسی بروند علاوه بر «پویک یالق» و «آلانگی» روسری های گران قیمتی به نام «چارقد» به سر می اندازند، این روسری ها ، که با ریشه های آویخته اش تا ساق پاها هم می رسد ، چهار گوشه است .
«زنان چکمه های پاشنه بلند به رنگ زرد یا قرمز بر پا می کنند».
«زنان جوان ترکمن ، زیور آلات دل گونه ای را بنام «آسیق» بر گیسو می زنند .
زنان ترکمن گوشواره های طلا و نقره گوناگون «گولاک خالکا» (حلقه گوش) دارند :
وسایل زینتی دستان ، «بیله زیگ» و «اوزوق» هستند . «بیله زیگ» دستبندی است بزرگ با تکه های طلا که دو سر آن در پشت دست به هم نمی چسبد.
اوزوق النگویی است که بیشتر ، از نقره ساخته شده است . «آچار باغ» گردن بند نقره با آب طلا ، بر روی سینه نصب می شود و دارای تکه های کوچک آب طلا داده شده است و در میان گلی است و همه قطعات آن با زنجیر به هم پیوسته شده اند .
تمروزه همه این وسایل زینتی که از انها اسم برده شد در میان ترکمنهای ایران دیده نمی شود بلکه آنها را به عنوان وسایل زینتی استفاده می کنند ، تنها شلوارهای ترکمنی با گلدوزی های ظریف و بسیار زیبا در میان انها وجود دارد امروزه ترکمنها لباسهای بلند می پوشند و چارقد بر سر می گذارند و پس از عروسی آلانیق «کلاه» به سر می گذارند


 
comment نظرات ()